Thị trường chứng khoán thở phào nhẹ nhõm, và VN-Index bật lên gần mức 510 điểm trong ngày hôm qua. Nhưng những thử thách đối với Dragon Capital và các nhà quản lý quỹ đầu tư vào Việt Nam khác thì vẫn còn đó.
Dragon thoát hiểm
Dragon Capital cho biết có tới 83% tỷ lệ những người đăng ký bỏ phiếu phủ quyết việc thoái vốn của VEIL và 89% phủ quyết thoái vốn VGF (Vietnam Growth Fund). Như vậy, hai quỹ này sẽ hoạt động bình thường và tránh được việc thoái vốn vào thời điểm này.
“Kết quả này cho thấy đại đa số các nhà đầu tư của hai quỹ trên đều muốn hai quỹ tiếp tục hoạt động”, Dragon cho biết trong thông cáo báo chí phát ra sau hội nghị.
Tuy nhiên, theo nguồn tin mà chúng tôi nhận được từ các cổ đông của VEIL và VGF, đã có rất nhiều cuộc thảo luận và thương lượng diễn ra giữa Dragon Capital và các cổ đông trong thời điểm trước khi diễn ra đại hội cổ đông thường niên của hai quỹ này hôm 12.7 vừa rồi.
Dragon Capital được cho là đã đưa ra đề nghị đối với các cổ đông của VGF: cứ mỗi sáu tháng quỹ cho phép họ được chuyển cổ phiếu thành tiền theo giá trị ròng (NAV) của cổ phiếu tới 10%; đợt đầu tiên vào nửa cuối năm nay.
Thực chất như vậy là thoái vốn một phần; và tới năm 2011 thì sẽ tăng mức thoái vốn lên 20%. VGF là quỹ nhỏ hơn VEIL với giá trị ròng khoảng 229 triệu đôla Mỹ, thành lập năm 2004 và đầu tư chủ yếu vào các cổ phiếu niêm yết hoặc sắp niêm yết.
Ông Richard Deitz, giám đốc điều hành VR Capital, quỹ đầu cơ đã vận động thoái vốn của VEIL, cho rằng đề xuất này đi theo xu hướng mà họ mong đợi, tức là chuyển quỹ từ mô hình quỹ đóng sang quỹ mở và thoái vốn từ từ. Ông Deitz nói: “Mặc dù là tiến trình này chậm hơn chúng tôi mong muốn, và chúng tôi muốn họ phải làm như vậy với VEIL”.
Đề xuất tương tự không được đưa ra cho các cổ đông của VEIL – Dragon chỉ đề nghị sẽ mua lại chứng chỉ quỹ nếu mức chiết khấu lên tới 60% của NAV, hoặc hơn. Ông Deitz cũng cho rằng rất nhiều cổ đông vẫn muốn quỹ được chuyển sang hình thức quỹ mở. Hình thức này cho phép nhà đầu tư đổi cổ phiếu lấy tiền theo giá trị ròng hàng ngày. Đây vẫn là sức ép chung của các quỹ đầu tư vào Việt Nam hiện nay.
Khó giữ chân và thu hút nhà đầu tư mới
Các công ty quản lý vốn khác cho biết họ đều mừng vì VEIL không phải thoái vốn – một quyết định như vậy và việc bán tháo các tài sản chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới tình hình chung của thị trường và hoạt động của các quỹ khác. Nhưng các quỹ đều nhận thức được những sức ép đang rình rập họ. Sức ép đến từ chỗ các nhà đầu tư tìm cách rút vốn, hoặc khó khăn hơn nữa, là việc không thu hút được nguồn vốn đầu tư mới thông qua các quỹ.
Suốt từ thời điểm 2008 trở lại đây, vài chục quỹ đầu tư vào Việt Nam (theo hình thức quỹ đóng – close-ended fund) liên tục phải chịu tình cảnh chứng chỉ quỹ của họ bị mua bán dưới giá trị ròng của quỹ. Mức chiết khấu trung bình hiện nay cho các quỹ Việt Nam là 30% (các quỹ đầu tư địa ốc còn có mức chiết khấu cao hơn).
Tình trạng này không chỉ khiến cho các quỹ chịu sức ép thoái vốn từ những nhà đầu tư “con kền kền” như VR Capital, mà còn khó cho họ khi huy động thêm luồng vốn mới. Trên thực tế, trong vòng gần ba năm qua, rất ít quỹ mới được thành lập, gọi thêm được vốn. VinaCapital từ hơn một năm nay cho biết họ đang gầy thêm một quỹ không niêm yết, nhưng chưa có thông tin cụ thể. VinaCapital thậm chí còn đang xem xét khả năng sẽ chi trả cổ tức cho các cổ đông nhằm thu hẹp lại khoảng cách giữa giá trị chứng chỉ quỹ và NAV.
Nhận định về động thái này, ông Funaki Hiroshi, một chuyên viên phân tích của LCF Rosthchild London cho rằng biện pháp này có thể có tác dụng. “Cách này đã được các quỹ đóng niêm yết ở New York làm trước đây; gần đây hai quỹ Pacific Alliance Asia Opportunity Fund và Pacific Alliance China Land đã làm tương tự, họ trả 12% trên NAV hàng năm. Như vậy, nếu chứng chỉ quỹ của họ đang giao dịch ở mức chiết khấu 40% thì cổ đông được trả 20% của giá. Như thế mức chiết khấu càng cao thì mức lời càng lớn với người mua, như vậy sẽ làm giảm mức chiết khấu lại”.
Cũng có những nhà quản lý quỹ cho rằng việc chủ yếu họ cần làm là phải đẩy mạnh quan hệ nhà đầu tư và công chúng. Ông Louis Nguyễn, chủ tịch Saigon Assets Management (SAM) cho rằng: “Thật phi lý khi chúng tôi đầu tư trên 90% vào các cổ phiếu niêm yết, và với mức giá trị ròng của quỹ là 125 triệu USD, mà chứng chỉ quỹ đang bị mua bán ở mức 50% chiết khấu”. Ông Louis cho rằng thách thức của quỹ là quản lý cho tốt khoản đầu tư và đẩy mạnh thông tin tới công chúng.
Dragon Capital ngày hôm qua đã công bố ra mắt một quỹ mới: “Quỹ đầu tư phát triển sạch Mekong Bhamaputra”, do công ty này quản lý với số vốn ban đầu là 45 triệu USD. Nguồn vốn bỏ vào quỹ này được cho biết là đến từ FMO, ngân hàng Phát triển châu Á ADB, Finn Fund và Bio. Quỹ này sẽ đầu tư vào các dự án tái tạo năng lượng và dự án môi trường ở khu vực Đông Nam Á.
Thời điểm công bố quỹ này, theo nhận định của các nhà quan sát, cũng là nhằm chứng minh Dragon Capital vẫn còn có thể huy động vốn chứ không mất hết uy tín như những đối thủ của công ty này đang miêu tả về họ.